TRUST KAVRAMI NEDİR ? TÜRKİYE'DE TRUST ŞİRKETİ VAR MI ?

Trust kurumu Anglo-Sakson hukuk sistemine özgü olup, özellikle İngiliz hukukunda gelişmiş bir müessese olarak karşımıza çıkar. Kıta Avrupası hukuk sistemine aşina hukukçular açısından trust, ayni hak – şahsi hak ayrımının dışında kalan hibrit yapısı nedeniyle kavramsal olarak zorlayıcıdır.

Türk hukukunda trust kurumunu doğrudan düzenleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Ayrıca yabancı hukuka göre kurulmuş trust yapılarının yorumuna ilişkin özel bir normatif çerçeve de mevcut değildir.

Bu nedenle trust kurumu Türk hukukunda doğrudan tanınmış bağımsız bir müessese olarak değil; ancak sözleşme serbestisi ve milletlerarası özel hukuk kuralları çerçevesinde dolaylı şekilde ele alınmaktadır

''Trust müessesinde güvenilenin mal varlığını faydalanan lehine yönetmesi ve kullanması bu müesseseyi Türk hukuku kapsamında dolaylı temsile yaklaştırmaktadır87. Dolaylı temsil bir hukuki işlemin temsilci tarafından kendi adına fakat temsil olunan hesabına yapılmasıdır88. Ancak dolaylı temsil, İngiliz hukukundaki trust müessesesine karşılık gelmemektedir. Zira trust müessesesinde trust, kurucunun iradesiyle kurulmakta, faydalananın ise bu yönde bir iradesi bulunmamaktadır. Dolaylı temsilin bir iradi temsil olması nedeniyle dolaylı temsil, temsil olunanın iradesine dayalı olarak kurulabilecektir''

Trust’a fonksiyonel benzerlik gösteren yapılar mevcuttur:

– Alman hukukunda Treuhand

– Fransız hukukunda fiducie

Trust ilişkisi üç temel unsurdan oluşur:

– Settlor (kurucu) – Trustee (güvenilen kişi/yönetici) – Beneficiary (yararlanıcı)

Trustee’nin temel yükümlülükleri şunlardır:

– Sadakat ve özen borcu (fiduciary duty),

– Varlığı koruma ve uygun şekilde değerlendirme yükümlülüğü,

– Şeffaflık ve belirli ölçüde bilgi verme yükümlülüğü,

– Yararlanıcının menfaatini önceliklendirme yükümlülüğü.

Uyum (Compliance) Boyutu ve FATF Standartları

Trust yapıları, kara para aklama ve terörün finansmanı riskleri açısından yüksek hassasiyet taşır. Bu nedenle uluslararası düzenlemeler trust taraflarının şeffaflığını artırmaya yönelmiştir.

Financial Action Task Force (FATF) standartları kapsamında:

– Trust kurucusunun (settlor),

– Trustee’nin,

– Beneficiary’nin,

– Kontrol yetkisine sahip diğer kişilerin kimliklerinin tespiti ve gerçek faydalanıcı (beneficial owner) belirlenmesi zorunlu tutulmuştur.

Türkiye’de yayımlanan “Yabancı Ülkelerde Kurulan Güven Sözleşmesi Taraflarına İlişkin Kimlik Tespiti Yükümlülüğü Rehberi” uyarınca; yükümlü kurumlar (bankalar, finansal kuruluşlar, belirli meslek grupları) trust taraflarının kimliğini ve gerçek faydalanıcısını tespit etmekle yükümlüdür.

T.C. HAZİNE ve MALİYE BAKANLIĞI MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU BAŞKANLIĞI: YABANCI ÜLKELERDE KURULAN GÜVEN SÖZLEŞMESİ TARAFLARINA İLİŞKİN KİMLİK TESPİTİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ https://ms.hmb.gov.tr/uploads/sites/12/2021/07/Yabanci-Ulkelerde-Kurulan-Guven-Sozlesmesi-Taraflarina-Iliskin-Kimlik-Tespiti-Yukumlulugu-Rehberi.pdf

SONUÇ:

Trust şirketi, en temel düzeyde varlıkları fiilen yöneten, fonları muhafaza eden ve noter ile banka gibi kurumlarla doğrudan temas halinde çalışan profesyonel bir yapıdır. Bir taraftan hukuki ve finansal danışmanlık sunarken, diğer taraftan operasyonel süreçlerin koordinasyonunu ve yürütülmesini üstlenir.

Trust şirketi, girişimcinin projelerini bürokratik engellere takılmadan uluslararası zemine taşımasını sağlayan bir koruma mekanizmasıdır. Vergiden kaçınma amacı taşımaz; aksine, yasal uyum çerçevesinde yapılandırılmış ve riskleri minimize eden finansal güvenlik sağlar.

KAYNAKÇA:

-https://www.medipol.edu.tr/sites/default/files/document/5_19.pdf

-https://kurums.com/girisimciler-icin-trust-sirketleri-neden-onemli/

-https://www.erdem-erdem.av.tr/bilgi-bankasi/kita-avrupasi-hukuku-merceginden-trust-hukukuna-yaklasim

-https://www.tahan-cem.av.tr/tr/guncel-hukuk/detay/Artan-Bir-Trend-Olarak-Trust-Yapilari/6/107/0

-https://ms.hmb.gov.tr/uploads/sites/12/2021/07/Yabanci-Ulkelerde-Kurulan-Guven-Sozlesmesi-Taraflarina-Iliskin-Kimlik-Tespiti-Yukumlulugu-Rehberi.pdf